ZSZ Świebodzin

Dopalacze – potoczna nazwa różnego rodzaju substancji psychoaktywnych, które nie znajdują się na liście środków kontrolowanych przez ustawę o przeciwdziałaniu narkomanii. Spożycie ich ma na celu wywołanie w organizmie jak najwierniejszego efektu narkotycznego substancji zdelegalizowanych. Dopalaczami mogą być nazywane związki stanowiące pochodne zakazanych substancji psychoaktywnych (np. amfetaminy) lub też preparaty ziołowe zawierające związki halucynogenne. Stopień ich szkodliwości na zdrowie i potencjału uzależniającego jest różny; wiele substancji nie zostało jeszcze pod tym względem przebadanych.

Oficjalnie dopalacze wprowadzano do obrotu jako produkty kolekcjonerskie, nie nadające się do spożycia, dlatego mogły być sprzedawane w legalnie działających sklepach (tzw. smart-shopach).

Próby ograniczenia i delegalizacji

Wśród substancji zawartych w dopalaczach do 2009 roku były preparaty zawierające benzylopiperazynę (BZP), której efekty działania są zbliżone do amfetaminy. Substancja ta została w Polsce zdelegalizowana na mocy ustawy z dnia 20 marca 2009 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.

Na początku października 2010 roku, na podstawie decyzji Głównego Inspektora Sanitarnego, w całej Polsce zamknięto i opieczętowano większość obiektów, które prowadziły sprzedaż dopalaczy. Zdaniem premiera Donalda Tuska, sklepy mają pozostać zamknięte do momentu przebadania substancji w nich zawartych i określenia, czy nie stwarzają zagrożenia dla zdrowia i życia ludzkiego.

Dopalacze to nie tylko pobudzające ziółka. W składzie substancji psychoaktywnych znaleziono m.in. pestycydy, czyli środki stosowane do zwalczania szkodników w uprawach roślin. Spożycie ich przez człowieka powoduje wiele dolegliwości: zapalenie skóry, ogólne osłabienie, bóle głowy, bezsenność, zmiany morfologiczne krwi, zapalenie wątroby i zaburzenia pracy serca. Ekspertyza laboratoryjna wykazała, że w dopalaczach znajduje się także ołów - jeden z najbardziej toksycznych metali ciężkich, który kumuluje się w organizmie - w kościach, nerkach, mózgu. Skutkuje to zaburzeniami układu krążenia, nadciśnieniem tętniczym, chorobami układu nerwowego, a nawet uszkodzeniem mózgu.

Innym silnie toksycznym pierwiastkiem występującym w dopalaczach jest rtęć. Przyjęcie małej dawki przez człowieka powoduje początkowo osłabienie i bóle głowy. Do tego dochodzą zaburzenia snu, problemy z koncentracją i pamięcią, a także zmiany osobowości. W ostrych zatruciach rtęcią pojawia się m.in. niewydolność krążenia, uszkodzenie nerek i układu nerwowego, drgawki, a w końcu śpiączka.

Przed wszystkim dopalacze mogą doprowadzić do tego, że sam diabeł powie Ci ostatnie „dobranoc”.